BİR
KÖYÜN MONOGRAFİSİ
RİZE-KALKANDERE HÜSEYİN HOCA
KÖYÜ “Âferîn erbâb-ı aşkın kuvve-i
bâzûsuna”. “Aşka istidadın olsun dilrübâdan çok
ne var”. Anadolu köy monografileri içinde
şimdiden müstesna yerini almış olan bu
çalışmanın birinci el kaynaklarını,
tabir yerinde ise inşa(at) malzemesini
İshak bey, uzun süren titiz ve yorucu bir
çaba ile dereden-tepeden toplayıp derledi;
arşiv belgeleri, vakıf kayıtları,
nüfus defterleri, sözlü derlemeler, mezar
taşları, okul kayıt defterleri, kitabeler,
ikinci el çalışmalar... Bu sayede köyün tarihi,
aileleri, akrabalık ilişkileri,
göçler, tarihî binalar, müesseseler (cami,
medrese, okul, çeşme), köyün öndegelen
kişileri (hocalar, öğretmenler, muhtarlar...),
folklor ve dil malzemesi... ortaya
çıkmış oldu. Ne
diyelim; darısı yeni çalışmaların başına... Sağ ol İshak
Hoca, köyünü mamur etmekle kalmadın köy tarihçiliğini
de, sahipsiz Anadolu sevdalılarını şad
u handan
ettin. İsmail
KARA Kültürü önemseyen toplumlarda çok
önemsiz gibi görülen konularda bile araştırmalar yapılıp kitaplar
yazılır. Bu arada görmüş
geçirmiş kişiler, hatıralarını yazıp
geçmişteki olayları gelecek nesillere aktarırken,
bu
hadiselerden ibret ve tecrübe edinilmesine imkân sağlanır.
Bizim toplumumuzda ise bu tür hatıratlar
pek nadir görülür. Bunun için geçmişteki
güzel hatıralar zamanla unutulur
veya kulaktan kulağa aktarılırken bir
kısmı unutulduğu ve bazı yanlışlar da
ilave edilerek aktarıldığı için, hadise bir iki
nesil sonraya, olduğundan çok farklı
bir şekilde ulaşır. Bunun için en
doğru yol, olayları ilk elden veya en
yaşlılardan öğrenerek yazıya aktarmaktır.
Biz
bu risalede, Rize iline bağlı Kalkandere ilçesinin
köylerinden biri olan, benim köyüm Hüseyinhoca köyünü, bu
köyle ilgili arşiv belgelerine, tarihî
kayıtlara ve sözlü tarih
çalışmalarına dayanarak tarihini,
coğrafyasını, sosyal yapısını, kültür yapılarını,
köyde mevcut akrabaları, mahalli dil ve
yer
adlarını, köyün hafızasını, köye adını veren, yaşadığı
dönemde Rize’nin meşhur ulemasından Müderris Hüseyin
Efendi’nin hayat hikayesini, mümkün
mertebe
geniş olarak vermeye gayret ettik.
|