Dücane Cündioğlu Kitaplığı

ANLAMIN BUHARLAŞMASI ve KUR’AN

Yazarı:

Dücane Cündioğlu

Sayfa: 184

Ebat: 13.8x21cm

ISBN: 975-256-036-9

Kaknüs/

ANLAMIN BUHARLAŞMASI ve KUR’AN

Bu eser de ilk kitap gibi yine Kur’an’ı anlama sorununu merkeze almakta, bir metni anlama’nın koşullarını, metnin yapısından hareketle tesbit edilebileceğini

soruştur-maktadır.

Kur’an’ı anlama ve yorumlama çabalarında hâl-i hazırda bir başıboşluğun sürdüğü gerçeği birçok otorite tarafından kabul edilmesine rağmen bu kaostan

nasıl çıkılabileceği konusunda -kısmî teşebbüsler dışında- henüz herhangi bir somut adım atılmış değildir.

Kur’an’ı anlamanın ilkelerinden, dolayısıyla bir usûl’den, bir usûl’ün inşasından söz açıldığında, Kur’an’ın mahiyeti hakkında açık-seçik bir tanımın ortaya

konulması ve bu tür bir tanımdan hareketle anlama’nın ilkelerinin ortaya konulması kaçınılmaz bir zorunluluktur. Bu maksatla mezkur sualin analitik bir

tarzda cevaplanması lüzumuna inandığımızdan diğer cevapları tasfiye suretiyle, mahiyet sorusuna uygun bir karşılık bulmaya çalışılıyor.

ANLAMIN TARİHİ

Yazarı:

Dücane Cündioğlu

Sayfa: 264

Ebat: 13.8x21cm

ISBN: 975-256-037-7

Kaknüs/

ANLAMIN TARİHİ

Kur’an Tedkikleri Dizisi’nin “Sözlü Kültür’den Yazılı Kültür’e Anlam’ın Tarihi” adlı bu dördüncü kitabında, Kur’an’ı anlama-yorumlama çabalarının serencamını

özetlemeye ve bilhassa anlam’ın tarihteki tezahürünü genel hatlarıyla tasvir etmeye çalıştık. Bugün Kur’an talebelerinin içerisinde bulunduğu tasavvur

eksikliğinin giderilmesine katkıda bulunmak, Kur’an’ı anlamaya, yorumlamaya çalışanların tarih’i, tarih’te olup bitenleri gözardı ettikleri müddetçe sağlıklı bir

mevkide konumlanamayacaklarını göstermek ve anlama ediminin tarihsizlik zaafından beslenen kusurlarının tamirinde henüz çok geç kalınmış olmadığı

konusunda genç zihinlere ümit vermek maksadıyla, anlama çabalarını, anlayan Dücane Cündioğlu özneler açısından değerlendirdik.

AKİF’E DAİR

Yazarı:

Dücane Cündioğlu

Sayfa: 128

Ebat: 13,8x21cm

ISBN: 975-256-0636

Kaknüs/

AKİF’E DAİR

Kendisine cadde ortasında şiir okumak isteyen genç bir adama, “Şiir sükûnet ister, şiir ciddiyet ister” dercesine mukabele edip onu tenha bir sokakta dinleyecek

kadar hassas; Efendimize (s.a) atılmış iftiralarla dolu bir kitabı çeviren devrinin meşhur bir yazarına “Elimden gelse seni tepelerim” diyecek kadar şedid bir

şairden, yani müslüman bir şairden, Mehmed Akif’ten söz açmak istiyorum şimdi size.” Cündioğlu bu satırlarla başlıyor Mehmet Akif isminin düşündürdüklerini

anlatmaya.

Hicranın Dili, Akif’in Çocukları ve Dört Yılda On iki Mısra olmak üzere üç bölüme ayırdığı kitabı yirmi beş makaleden ve uzun bir röportajdan oluşuyor.

CENAB-I AŞK’A DAİR

Klasik mantık, psikoloji, felsefe, yorumbilim, dilbilim ve düşüncebilim alanlarında yaptığı çalışmalarla tanınan, Yeni Şafak gazetesindeki köşe yazıları ilgiyle

takip edilen Dücane Cündioğlu, bu kitapta 39 yazısını bir araya getirmiş. Bir İkinin Yarısıdır, Yüzüme Kapıyı Kapadığımda, Bir Kafes Bir Kuş Aramaya Çıktı

başlıklı üç bölümde toplanan yazılar aşk, ölüm, benlik, metafizik ve tasavvuf gibi konularda son derece ilginç ve oldukça samimi görüşler ortaya koyuyor.

Okuyucuyu kendisiyle hesaplaşmaya davet ediyor.

İçindekiler

aşk bir nokta idi

adı: aşk

cenab-ı aşk

perdesinden perdemiz yırtıldı hem

mevzîyi terketmek mevzûyu terketmektir

o “aşk olsun!” dedi ve aşk... oldu

sırr’ul-esrar

deliler ve veliler

deliler köyünden bir menzil aşkın

hiç yedeğin var mı?

kendi kendine konuşmak

herkes en nihayet kendisi kadar yalnızdır

kendine kendinde yer açmalısın

kendimden yine kendime nasıl kaçabilirim?

bugün kendin için ne yaptın?

kişi ne zaman kendisiyle tanışır?

hiç kendinle başbaşa kalıyor musun?

sen bir ödevsin, ortalıkta tâlib yok

yola çıkmak yoldan çıkmaktır

yoldan yola dönmek

hiçten niçin hiç çıkar?

konu konşum yoksa nasıl konuşabilirim?

ölümünün üstesinden gelmeyenin üstesinden gelir ölüm

ölmeden önce ölmek

olmak ölmektir

bir kez geldi, bir kez gitti

dünyadan (vaz)geçmek

ecelin korkuya faydası yok mu?

kazası olmayan tek ibadet: yaşamak

varlık içinde yokluk çekmek

dünya hiç yolsuz kalmadı

öldükçe yaşamak

DÜŞÜNCE DÜŞLENİR

Düşünme sükûnete ve sessizliğe ihtiyaç duyar; zira bilmeli ki ancak sessiz kaldıkça, kalabildikçe kişi özünün kendisinden talep ettiklerini gerçekleştirebilir.

Düşünmenin sessizliğe olan ihtiyacını yanlış anlayan acemi düşünürler sessizlik ile sessiz bir ortamda bulunmayı anlıyorlar; gürültünün olmadığı bir yerde,

sessizlik içinde, sükûnet halinde ancak düşünmenin yola çıkabileceğini sanıyorlar.

Düşünmeyi sözün giysileri içinde ve sözün aracılığıyla tanımak arzusunda olanların düşünmenin özünü dilin içinde yakalayabileceklerini sanmaları hiç

kuşkusuz bir yanılgı.

Düşünce, düşülünce, yani kişi düşünmenin yurdundan ayrılıp sözcüklerin içine düşünce, faide ve istifade için ifadenin aracılığına başvurmak zaruretini

hissedince, bir bakıma yola düşünce, yola çıkınca, kendi öz makamından daha aşağılara düşünce düşlenir.

Düşünme ve düşünce üzerine kaleme alınmış en özgün metinlerden oluşan kitap düşlerin ve düşüncenin derinliklerinde yol alıyor.

KUR’AN ÇEVİRİLERİNİN DÜNYASI

Kur’an’ı Kerim’i anlamak, onun hitabını kavramak için Kur’an’ın Türkçe çevirilerinden yararlanıyoruz. Kur’an Tedkikleri Dizisi’nin bir parçası olan eserde,

yazarın Kur’an çevirilerinde takip edilecek yönteme ilişkin kanaatleri tahlili bir surette ortaya konuluyor.

Kur’an çevirilerinin en önemli sorunun “yöntem sorunu” olduğunu ve mevcut Kur’an çevirilerinin ciddi çeviri ilkelerine riayet etmeden ve yöntemsiz bir biçimde

hazırlandıklarından ötürü başarısız ve dolayısıyla istifade edilmez bir halde bulundukları tezinden hareketle kaleme alınan kitap özensiz Kur’an çevirilerini

tenkit ediyor.

Kur’an’ı anlamada deyimsel ifadelerin rolü ve önemi örneklerle işleniyor, çevirilerde rastlanan müşterek zaaflara işaret ediliyor; Yaşar Nuri Öztürk’ün “parantezsiz

meâl” iddiası ve Ali Bulaç’ın “Kur’an’ı Kerim’in Türkçe Anlamı”, Suat Yıldırım’ın “Kur’an-ı Hakim ve Açıklamalı Meali”, Eski Diyanet İşleri Başkanı Mehmet Nuri

KUR’AN VE DİLE DAİR

Kur’an hakkındaki düşüncelerimizi dile getirirken, nerede ve ne zaman “Kur’an’a göre” diyebiliriz? Peki Kur’an hakkında konuşurken “Bana göre…” deme gücünü

nasıl ve nerede elde ederiz? “Bana göre…” demenin meşrûiyeti nedir? Bu bir otorite iddiası mıdır yoksa gelecek eleştirilere karşı bir savunma mı?

İşte benim yaptığım, yapmaya çalıştığım şey bir bakıma Bana göre...ifadesiyle Kur’an’a göre...ifadesi arasındaki farkı irdelemek oldu. Biz Kur’an hakkındaki

düşüncelerimizi dile getirirken, nerede ve ne zaman hangi sınırlar dahilinde, Kur’an’a göre...diyebiliriz?

Kur’an ve dil üzerine kaleme alınan metinlerden oluşan kitap, Kur’an çevirilerinin ehliyetsiz kişilerce ve alelacele yapıldığı, Kur’an’ın ifadelerinin dile gerektiği gibi

KUR’AN’I ANLAMANIN ANLAMI

Bir metni anlama esnasında nelerin olup bittiği, okurla metin arasındaki ilişkinin “ne tür bir ilişki” olduğu, okur’un metni anlamaya yöneldiğinde, metnin kendisinden

neler bekleyebileceği, okurun kendisini ve metni çevreleyen durum ve koşulları bilmesinin doğru anlama ulaşmada nasıl bir rol oynayabileceği şeklindeki suallere

cevap aranıyor. 1994’te makale, 1995’te kitap olarak yayınlanan bu risale, 1998’e değin dört baskı yapmış olmasına rağmen 6 yıldır neşredilememişti.

Kur’an’ı anlamanın belli başlı ilkelerini temellendirmeye ve bazı örneklerden hareketle bu ilkelerin Kur’an yorumlarını nasıl etkilediklerini ele alan kitap,

Kur’an okurlarının karşılaştıkları sorunları gidermeye ve Kur’an’ı daha iyi anlama idealine katkıda bulunmayı amaçlıyor.

Tefsir Usûlü literatürünün, söz konusu suallere yeterli cevabı veremediğini, bu literatürün, sabırlı ve uzun araştırmalar neticesinde ciddi bir muhasebesinin

yapılması halinde ancak bir işlev görebileceğini iddia eden kitap Kur’an’ı hak ettiği şekilde anlama ve yorumlama çabalarına destek olacak.

MEHMET AKİF’İN KUR’AN TERCÜMELERİ

Mehmed Akif 1926’da Kur’an Meali hazırlamaya başlamış, yıllarca emek verdikten sonra, insanların Kur’an’a yüzeysel yaklaşmalarına vesile olmak

istemediği gerekçesiyle kendi mealini yakmaya karar vermiştir. İşte elinizdeki bu çalışma 1910’dan itibaren Akif’in yayınladığı kitap ve makalelerde yer verdiği

ayet tercümeleri derlenmek suretiyle hazırlanmıştır. Tesbit edilen bütün ayet çevirileri, kaynak belirtmek suretiyle Mushaf tertibine

göre sıralanmıştır. Aynı ayetle ilgili birden fazla metin bulunması halinde, metinler kendi içlerinde yayım tarihi sırasına göre biraraya getirilmiştir. Bu

meâller uzun boylu düşünüp çalışmaya vakit olmayan yıllarda yazılmıştır. Bu yüzden Akif Bey’in bu hususta son yıllarında eriştiği muhakkak olan olgunluğa

tam bir örnek sayılamayacakları tabiidir. Bununla beraber, bu metinler Akif Bey’in meal ve lisanına dair noksan da olsa bir fikir vereceği gibi, merhumun o yıllarda

üzerinde bilhassa durduğu mana ve mefhumları göstermesi bakımından önemli sayılmalıdır.

MEŞRUTİYET’TEN CUMHURİYET’E DİN VE SİYASET

İslamiyetin millileştirilmesi ve buna bağlı olarak ibadetlerin Türkçeleştirilmesi sorununun, Osmanlı İmparatorluğunun yıkılıp Anadolu topraklarında milli bir

devletin kurulması sürecinde ortaya çıktığını söyleyebiliriz. Türkçe Kur’an, Türkçe Hutbe ve Türkçe Namaz olmak üzere üç unsurdan meydana gelen bu proje’nin

kökleri II. Meşrutiyet’e, hatta bir yönüyle Tanzimat’a kadar uzanır. Bilhassa Cumhuriyet dönemine ilişkin tarih yazımının çokluk propoganda

broşürleri ve/veya gençlik bildirileri seviyesindeki eserlerle temsil ediliyor olması, olayları din-devlet, din-siyaset ilişkileri bakımından tasvir eden kimselerin bilgi’den

ziyade yargı’yı, öğretmek’ten çok etkileme’yi çekici ve kışkırtıcı kılmak istemeleri bu alanda gerçeklere ulaşmanın önünde ciddi engeller teşkil etmektedir. İşte

biz, dönemi din ve siyaset açısından ele alırken, çalışmamız boyunca sağlıklı bir tasvirin sağlıklı tahlillerin vazgeçilmez koşulu olduğu ilkesini aklımızdan